Platte televisies roundup - Inleiding en uitleg bij de tests

We hebben de schermen allemaal gekalibreerd met behulp van de ColorVision Spyder 2 Pro. De bijgeleverde software maakt het mogelijk de helderheid van een wit en een zwart vlak af te lezen. Tijdens de kalibratie hebben we het dynamische contrast uitgeschakeld, zodat we geen astronomisch hoge waardes aflezen.

De Spyder-software maakt het ook mogelijk de kleurresponsie voor en na kalibratie weer te geven, samen met het kalibratiedoel. Op deze manier krijg je een goed inzicht in de fabrieksinstellingen van een scherm en hoe goed het te kalibreren is.

HQV HD testdisk

De HQV blu-rayschijf bevat tests die op 1080p en 1080i worden uitgevoerd. Ze zijn bedoeld om imperfecties in de beeldverwerking aan het licht te brengen. Progressive schermen als plasma- en lcd-panelen hebben in bepaalde situaties moeite met interlaced beelden.

Hoewel films in filmstudio's meestal in 1080p24 worden opgenomen, wordt high definitionvideo vaak in 1080i60-formaat uitgezonden. Deze conversie heet telecine. Bij deze omzetting wordt van de vierentwintig hele beelden per seconde zestig interlaced beelden gemaakt. Een interlaced beeld is een beeld met alleen de even of oneven beeldlijnen. Om de factor 2,5 in framerate te overbruggen worden om en om twee of drie interlaced beelden gegenereerd uit een volledig beeld. Beeld A wordt dus opgesplitst in twee interlaced beelden, beeld B wordt omgezet in drie interlaced beelden en beeld C wordt weer omgezet in twee interlaced beelden.

Een goede videoprocessor herkent de dubbel en driedubbel opgeslagen interlaced beelden en reconstrueert hieruit weer de originele progressive beelden, zonder kwaliteitsverlies. Interlacing is ontstaan in de tijd dat elektronica nog niet snel genoeg was om progressive beelden weer te geven, maar is tegenwoordig eigenlijk niet meer nodig. Hoewel het telecineproces geen achteruitgang in beeldkwaliteit veroorzaakt, is dat bij de meeste vormen van de-interlacing wel het geval.

Op de HQV HD blu-rayschijf staan enkele tests die de werking van de elektronica achter het scherm aan de tand voelen. In de ‘film resolution loss test’ wordt getest of de televisie de conversie van interlaced naar progressive goed uitvoert en hoeveel detail er vervolgens overblijft. Een slechte conversie kan veel beelddetail kosten, waardoor 1080i-beelden er amper beter uitzien dan progressive sd-beelden. Het beeld wordt gevuld met enkele blokken die bestaan uit horizontale of verticale lijnen die afwisselend wit en zwart zijn. De witte lijnen worden in het ene interlaced beeld doorgestuurd, de zwarte in het volgende beeld. Door dit beeld horizontaal heen en weer te bewegen, wordt gekeken hoeveel detail er nog zichtbaar is in de blokken met de fijne lijnen.


In de ‘video resolution loss test’ wordt getest hoe goed de televisie het onderscheid kan maken tussen stilstaande en bewegende onderwerpen in hetzelfde beeld. Het testpatroon lijkt veel op dat van de 'film resolution loss test', maar dit keer staat het geheel stil. Om het de televisie moeilijk te maken wordt ook een draaiende witte balk geprojecteerd, zodat er in ieder geval een echt bewegend object in beeld is. Een goede de-interlacer houdt de patronen met horizontale en verticale lijnen intact. Een slechte de-interlacer zal de zwarte en witte lijnen alternerend weergeven, waardoor het geen gestreept blokje meer is, maar een zwart-wit knipperend blok.


Als een de-interlacer de ontbrekende informatie bij interlaced videobeelden bedenkt door simpelweg het gemiddelde tussen twee aangrenzende beeldlijnen uit te rekenen, gaat er veel scherpte verloren. Bovendien creëert de videoprocessor zo schuine lijnen met 'tanden', die ook wel ‘jaggies’ genoemd worden. Een betere methode is bijvoorbeeld diagonal filtering, waarbij diagonaal geïnterpoleerd wordt. Jaggies zijn niet helemaal te voorkomen, maar ze zijn bij relatief grote hoeken ten opzichte van de horizontale as niet nodig.

Tot slot testen we het ruisfilter. Ruis kan door diverse oorzaken in het beeld worden geïntroduceerd en is vaak ongewenst. Ruisonderdrukking gaat echter ten koste van de scherpte van het beeld, dus de maximale stand is zeker niet altijd de beste. Bovendien kan ruisonderdrukking problemen geven met bewegende beelden, doordat het beweging ten onrechte voor ruis aanziet.

Tot slot

Na het lezen van dit artikel zal duidelijk zijn dat een televisie uitzoeken nog niet eenvoudig is. Het belangrijkste punt is dat specificaties zo goed als nietszeggend zijn. Cijfers zijn eenvoudig te manipuleren en dienen gewantrouwd te worden als de gebruikte testmethode niet bekend is.

Een tweede belangrijke les moet zijn dat een televisie standaard slecht staat afgesteld. Marketingmensen bepalen dat de kleuren moeten knallen in de winkel, maar voor thuisgebruik is dit verre van ideaal. Een scherm is op vele manieren te calibreren en het ligt aan je eigen eisen hoeveel geld je daaraan wil spenderen. De echte filmnerd zal een professional langs laten komen of speciale apparatuur kopen, maar de meer casual filmliefhebber komt een heel eind met een test-dvd van een paar tientjes of nog goedkoper: een kritische blik op de eigen televisie.

De komende weken zullen de televisies door ons een voor een besproken worden. Iedere laatste review in een serie wordt vergezeld van een conclusie waarin de winnaar in de betreffende groep wordt bepaald.

Ben je ondanks deze reviewserie nog aan het twijfelen welke televisie je moet kopen? Op GoT is een uitgebreid stappenplan te vinden die je kan helpen bij het maken van een keuze.