Kritiek op EU-voorstel voor censuur op 'bommensites'

Het voorstel van Franco Frattini, EU-commisaris van justitie en veiligheid, om sites met informatie over het maken van bommen te laten blokkeren door providers is slecht ontvangen binnen de technische gemeenschap.

Frattini liet eerder deze maand in een interview weten dat hij samen met providers wil kijken naar technieken om te voorkomen dat mensen 'gevaarlijke' woorden gebruiken of opzoeken. Hij noemde hierbij termen als 'bomb', 'kill', 'genocide' of 'terrorism'. Verwacht wordt dat hij deze week met een concreet voorstel komt voor de implementatie hiervan, als onderdeel van een eerder bekritiseerd pakket van antiterreurmaatregelen.

Binnen de wereld van providers wordt skeptisch gereageerd op het voorstel. 'Blokkeren heeft geen zin', stelt Harald Summa, voorzitter van de Duitse vereniging voor providers. Een woordvoerder van Google in Londen merkt op dat het voor sommige zoektermen al wel gebeurt. Op de Franse en Duitse versie van de zoekmachine komen bepaalde nazi-sites bijvoorbeeld niet terug. Als mensen uit die landen via de Amerikaanse site zoeken kunnen ze er echter alsnog op terechtkomen.

Buiten de vraag of censuur überhaupt wenselijk is, zou het onmogelijk zijn om sites die buiten de EU gehost worden aan te pakken. Een optie is wel om 'bommensites' op te nemen op een zwarte lijst. Een aantal providers in Nederland, Zweden en Engeland blokkeren vrijwillig al een groot aantal sites waar kinderporno op te vinden is. Dat systeem uitbreiden met een lijst van 'gevaarlijke' adressen is technisch gezien een koud kunstje.

Sommige providers zijn precies om die reden tegen dergelijke initiatieven: hoewel het altijd met goede bedoelingen begint, heeft vrijwel niemand zicht op wat er uiteindelijk allemaal op de zwarte lijst terecht komt. Hierdoor kan de censuur ongemerkt strenger worden, van bommensites tot warezsites en uiteindelijk naar het vage 'radicaliserende boodschappen'. In landen als Turkije, dat zich graag bij de EU wil voegen, worden ook lasterlijke blogs geblokkeerd.

Richard Nash, hoofd van de Europese vereniging voor internet service providers, zegt dat de effectiviteit van zwarte lijsten ook overschat wordt. 'Het klinkt makkelijk, maar het gaat er vanuit dat dat soort websites op dezelfde plek blijven staan, wat niet zo is. Het verplaatst zich steeds, daarom worden ze niet gepakt. '